Gemeenten zijn steeds vaker bezorgd dat kopers van buiten de gemeente de toegankelijkheid van de lokale woningmarkt beperken voor lokale kopers. Tegen deze achtergrond brengt het Kadaster de ontwikkeling van de gemiddelde verhuisafstand en de herkomst van woningkopers op de bestaande koopwoningmarkt in beeld. Daarbij kijken we ook hoe kopers van buiten de gemeente en lokale woningkopers elkaar beconcurreren. Dit zijn de belangrijkste conclusies van ons onderzoek.
Woningkopers verhuizen over steeds grotere afstanden
• In het 4e kwartaal van 2025 was de gemiddelde verhuisafstand van kopers op de bestaande koopwoningmarkt 13,6 kilometer. Dat is bijna 3 kilometer meer dan in het 1e kwartaal van 2015. Tijdens de coronapiek in de periode 2021-2022 lag de gemiddelde verhuisafstand langere tijd boven de 16 kilometer.
• Het aandeel instromers uit andere gemeenten dan buurgemeenten nam toe van 18,5% in 2015 naar bijna 23,5% in 2025. Het aandeel kopers uit de eigen gemeente daalde juist.
Woningkopers honkvast in grote steden
• Vooral in grote steden als Amsterdam 80%, Enschede 79%, Eindhoven 75%, Groningen 74% en Maastricht 72% was het aandeel lokale kopers hoog. Ook gemeenten met een hechte sociale structuur als Urk (87%) en Bunschoten (82%) hadden een hoog aandeel kopers uit de eigen gemeente.
• Buiten de Randstad kochten instromers vaak duurdere woningen dan lokale kopers, vooral in gemeenten op de Veluwe.
• Binnen de Randstad kochten instromers juist vaak goedkopere woningen dan lokale inwoners.
Senioren verhuizen verder weg, maar ook juist dichtbij
• 75-plussers verhuisden in 2025 vaker dan andere leeftijdsgroepen binnen een afstand van 2 kilometer van hun oude woning: in 47% van de gevallen. Tegelijkertijd verhuisden zij ook vaker dan jongere kopers naar een woning op meer dan 50 kilometer afstand: in bijna 12% van de gevallen.
• 55- tot 75-jarigen hadden met bijna 21 kilometer de hoogste gemiddelde verhuisafstand. Zij verhuisden vooral vaak over relatief lange afstand naar provincies als Drenthe en Zeeland.
Kopers van buitenaf concurreren vooral indirect met lokale koopstarters
• Kopers van buiten de gemeente kochten vooral woningen in hetzelfde woningmarktsegment als lokale doorstromers. Zij concurreerden minder vaak direct met lokale koopstarters; starters kochten in een goedkoper marktsegment.
• Kopers van buiten de gemeente concurreerden wel indirect met lokale koopstarters. Kopers van buitenaf kochten namelijk woningen die anders lokale doorstromers hadden kunnen kopen. Die doorstromers hadden dan hun eigen woning in de gemeente verkocht. Een lokale koopstarter had die, vaak relatief goedkope, woning kunnen kopen. In ongeveer de helft van de gevallen kocht een lokale koopstarter daadwerkelijk de oude woning van een lokale doorstromer.