De infrasector maakt vorderingen op het gebied van schoon en emissieloos bouwen. De overgang naar elektrisch materieel heeft gevolgen voor de veiligheid op de bouwplaats. De innovatie en technische ontwikkelingen gaan heel snel, zegt Hans Zwaanenburg, belangenbehartiger bij BMWT. De overstap naar elektrisch materieel vraagt om een andere manier van plannen, werken en inrichten van de bouwplaats.
Als brancheorganisatie van importeurs en leveranciers van bouwmachines, magazijninrichtingen, wegenbouwmachines en transportmaterieel maakt BMWT zich hard voor veilig werken, vertelt Hans. “Andere speerpunten zijn duurzaamheid en vakbekwaamheid. In opleidingen en trainingen moet veel meer aandacht komen voor veilig en verantwoord omgaan met nieuwe elektrische technologie.
“Eigenlijk kun je wel zeggen dat er een cultuuromslag nodig is. Dat begint met bewustwording.”
Praktische handreiking
BMWT ondersteunt de sector met keuringen (BMWT-Keur), trainingen (BMWT Train), richtlijnen, handreikingen, praktijktests en kennisdeling. “BMWT werkt samen met Bouwend Nederland aan een geactualiseerde versie van de richtlijn ‘Veilige inzet Elektrisch Materieel’. Dat is een praktische handreiking voor aannemers die willen inspelen op de nieuwe ontwikkelingen.”
Kabels
Een ongeluk zit in een klein hoekje. “Wat doe je met een stekker die in de modder is gevallen? Veeg je die schoon en kun je ‘m dan gewoon weer gebruiken?” In de praktijk kan het vaak op zulke kleine momenten misgaan: Vocht en vuil in stekkers kan al snel kortsluiting veroorzaken.
Een grote risicofactor die Hans noemt, is het verlengen van kabels. “Als de laadinstallatie te ver weg is voor de kabel die bij die machine hoort, zie je nog weleens dat iemand die kabel twee of drie keer gaat verlengen met andere kabels. Dan ontstaat er veel weerstand in die kabel, die wordt warm en hij kan gaan smelten of er ontstaat kortsluiting. Met kabels moet je ook goed uitkijken dat er niemand overheen rijdt.” Gebruik daartoe zo nodig kabeldrempels.
Standaardisatie
“Binnen Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) zijn we mijns inziens inmiddels de pioniersfase ontgroeid. We moeten opschalen en standaardiseren. Aandachtpunt is dat de regelgeving achterloopt op de ontwikkelingen.”
De Nederlandse Arbeidsinspectie kijkt naar de stand van de techniek: als een betere, schonere machine op de markt is, moeten bedrijven die aanschaffen. “Maar bedrijven kunnen niet zomaar op stel en sprong hun hele vloot vervangen. Dat zou kapitaalvernietiging betekenen en elektrisch machines zijn duurder en nog niet altijd evengoed beschikbaar.” Volg de NEN 9140, de Nederlandse norm voor het veilig werken aan elektrische en hybride voertuigen. Hans benadrukt het belang: “Ga bij elektrisch materieel niks zelf proberen, dat is echt onverstandig. Vaak ligt een storing aan de software. Schakel dus altijd een gecertificeerde monteur in.”
“En ik heb nog een tip: maak gebruik van nieuwe technieken zoals moderne sensoren en detectiesystemen, die zorgen voor extra veiligheid doordat zij risico’s eerder signaleren.”
Opslag van batterijen
GWW-materieel heeft een batterijmanagementsysteem dat problemen snel detecteert, maar bij opslag blijft voorzichtigheid geboden. Een aanrijding met een shovel kan genoeg zijn om gevaar te veroorzaken. Zorg dus voor een goed afgeschermde opslaglocatie.
De PGS 37-2 richtlijn voor veilige opslag van lithiumbatterijen had al op 1 januari 2025 in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd moeten worden. Dat is uitgesteld naar 2027. “Dat biedt de kans om nog zaken aan te passen”, hoopt Hans. “Door de snelle ontwikkelingen en innovaties is hij eigenlijk al verouderd en er staan voorschriften in die niet of nauwelijks werkbaar zijn voor bedrijven. “Wij pleiten ervoor om de richtlijn praktische toepasbaar en betaalbaar te maken.”
De omslag naar emissieloos materieel vraagt om kennis, structuur en veilige werkwijzen. Hans: “Het doel van BMWT is simpel: zorgen dat iedereen die met machines werkt, dat veilig en vakbekwaam kan blijven doen, ook in een emissiearme toekomst.”