Het tropische pinksterweekend was een voorproef voor de komende zomermaanden en mogelijke hittegolf. Veiligheidsmanagement-platform VeiligWerk, onderdeel van Pro4all, waarschuwt dat hitte op de bouwplaats niet alleen moet worden gezien als ongemak, maar als een direct veiligheidsrisico. Verminderde concentratie, uitdroging, vermoeidheid en langdurige blootstelling aan UV-straling vergroten de kans op aanrijdingen, valincidenten en gezondheidsrisico’s zoals huidkanker.
Hitte verhoogt kans op ongelukken
Hitte vermindert concentratie, reactievermogen en grip volgens het RIVM, “precies de eigenschappen die op een bouwplaats het verschil maken tussen veilig en gevaarlijk werken,” vertelt Pieter Beuker, CCO bij Pro4all, moederbedrijf van VeiligWerk.
De belangrijkste veiligheidsrisico’s door hitte op de bouwplaats zijn:
- Toenemend aanrijdgevaar: chauffeurs en grondwerkers reageren minder snel door warmte, vermoeidheid en concentratieverlies.
- Hogere kans op vallen van hoogte: zweten, uitputting en verminderde grip vergroten het risico bij werken op steigers, ladders of daken.
- Grotere risico’s bij hijsen en transport: één moment van verminderde alertheid kan bij zwaar materieel directe en ernstige gevolgen hebben.
- Zwaardere belasting bij gevaarlijke stoffen: hitte verhoogt de fysieke belasting, waardoor werken met gevaarlijke stoffen extra risicovol kan worden.
UV-blootstelling maakt bouwvakkers extra kwetsbaar
Naast acute veiligheidsrisico’s vormt langdurige UV-blootstelling een structureel gezondheidsrisico volgens Het Huidfonds. In Nederland kreeg het afgelopen jaar ruim 81.000 mensen huidkanker, dit is 1 diagnose per 7 minuten. Bouwvakkers en andere buitenwerkers behoren beroepsmatig tot de grootste risicogroepen voor huidkanker en lopen 3 keer meer risico op huidkanker.
“Zonbescherming moet op de bouw net zo vanzelfsprekend zijn als een helm of veiligheidsschoenen,” zegt Beuker. “Wie zweet en uitgedroogd raakt, is bovendien gevoeliger voor de effecten van UV-straling. Met de aankomende zomerperiode en mogelijke hittegolven inzicht, moet de bouw zich goed voorbereiden en op tijd de nodige arbeidsomstandigheden regelen.”
4 maatregelen om hitte risico’s op de bouwplaats te beperken
Volgens VeiligWerk moeten bouwbedrijven zich beter voorbereiden op perioden van extreme hitte. Niet alleen met algemene veiligheidsinstructies, maar met concrete afspraken die op warme dagen direct worden toegepast.
VeiligWerk adviseert bouwbedrijven om in ieder geval vier maatregelen te nemen:
- Zorg voor vaste checkpunten voor hydratatie en schaduw op de bouwplaats: maak water drinken en afkoelen onderdeel van de werkdag, in plaats van iets dat medewerkers zelf moeten onthouden.
- Maak heldere afspraken over werktijden en pauzes: plan zwaar werk zoveel mogelijk buiten de heetste uren van de dag, zorg voor langere pauzes en beperk het aantal uren dat mensen achter elkaar doorwerken. Hierdoor voorkom je oververmoeidheid en concentratieproblemen.
- Maak zonbescherming laagdrempelig beschikbaar: biedt naast grote dispensers ook zonnebrand aan die medewerkers makkelijk bij zich kunnen dragen, zodat zij zich gedurende de dag verspreid over het terrein opnieuw kunnen insmeren.
- Herken symptomen van oververhitting op tijd: zorg dat medewerkers en leidinggevenden weten welke signalen kunnen wijzen op oververhitting, zoals hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid of verwardheid. En bereid medewerkers voor hoe zij acties kunnen ondernemen, zoals iemand uit de zon halen, laten afkoelen en handen of voeten in koud water plaatsen (Het Oranje Kruis).